TIEN X TIJDSBEELD
tijdsdruk en tijdgeest gespot in Geheim Agent


Wat series als Geheim Agent zo aardig maakt om te bekijken, is dat je de tijd er zo goed in kunt terug zien en lezen.

De tijd waarin ze gemaakt zijn, in de vorm van sterotiep gedrag, politiek en actualiteit, kleding en taal. Maar door het hoge productieschema en de wisselende kwaliteitscriteria zie je ook de tijdsdruk terug waar de makers onder produceerden. Tekenaars, schrijvers, redacteurs, drukkers, allemaal laten ze sporen na waaraan te zien is dat men zich niet altijd kon of wilde permitteren om een even geslaagde prestatie te leveren. We zien dat aan vertalingen, tekeningen, karakters en verhaal elementen. Hieronder een Top Tien van dat soort opmerkelijke zaken uit Geheim Agent.

1 - HET SFEERVOLLE INTRO

bijzonder proza in nr 23

Menig schrijver gebruikt de eerste pagina's om een sfeertje neer te zetten, en opent dan met statements over steden als asfaltjungles van geweld, de duistere wereld waarin verraad het best gedijt, of het noodlot dat een web van intrige weeft.

De schrijver van nr 23 probeert het ook, maar zijn
stijlbloempje levert door tekort aan ruimte & vaardigheid een onnavolgbaar stukje proza op:

p.1: "New York is precies hetzelfde als elke andere grote stad - een massa gebouwen, waarin een nog veel grotere massa mensen met al hun emoties leven."
p.2.1: "Er heerste een koortsachtige haast, waar iedereen zich naar zijn eigen doel spoedt."
p.2.2:"Ook worden mensen dikwijls verliefd op elkaar. Charlie en Sharon behoorden tot deze groep."


2 - DE ORIGINELE SMOES

schuilnaam voor Barry


Spionnen moeten vindingrijk zijn om contact te leggen, of zich in bendes in te werken. Leuke uitdaging voor creatieve schrijvers: verrassende situaties en spannende dialogen verzinnen.

Zoals Barry Nurmi in nr 42. Om contact te leggen met een dame loopt hij met een kom goudvissen tegen haar aan (p.23). "Oh kijk, alles over uw rok." Zij: "En u bent uw goudvissen kwijt." Hij: "Ja, ik had ze voor mijn grootmoeder gekocht. Maar ik koop wel weer andere." (Terwijl de kom niet eens gebroken is). Zij: "Kan ik u van dienst zijn?"
Waarop hij even later zijn schuilnaam opgeeft: Roger Moore.


3 - MOEDERS DE VROUW


In Geheim Agent zijn de vrouwen regelmatig een dol, popje of schatje, terwijl de mannen op avontuur door de wereld gaan.
Nou ja, avontuurlijk...

In nr 36 komt Carl Benton weer bij zijn vriendin thuis na avonturen in het Oostblok en China, onder meer contra de mooie, gevaarlijke Sonika. Alsof hij terugkomt van kantoor ontspant Carl zich op de laatste bladzijde in kamerjas, met krant en pijpje. Je verdedigt immers de waarden van het Vrije Westen.
Zijn vriendin/vrouw brengt hem zijn sloffen.

"Was het deze keer moeilijk, Carl? "
"Nee, schatje. (...) Later zal ik je alles wel eens vertellen."

Home sweet home.


4 - VRIJHEIDSBEELD-ACHTIG


Strips tekenen kan een heel werk zijn.
Je moet een beetje research doen naar de omgeving waarin het verhaal speelt, de auto's waarin men rijdt, kleding, wapens, vliegtuigen.

Veel tekenaars houden er een uitgebreide documentatie op na om hun onderwerp een beetje realistisch neer te zetten. Bij goedkope strips als Geheim Agent wisselt dat gehalte sterk. Er rijden herkenbare autotypes rond, maar ook ondefinieerbare blokken.

In nr 39 had de tekenaar geen tijd of zin zich echt in het onderwerp te verdiepen. Pagina 31 bevat maar 1 plaatje, van een man die van Het Vrijheidsbeeld valt.

"Lekker groot plaatje, weinig voorbereiding, vandaag op tijd klaar", zal de maker gedacht hebben.

 


5 - DE ONOPVALLENDE DEKMANTEL


"Niet opvallen" is het motto van een spion.
Dus kies je een dekmantel, zoals de Duitsers in nr 16, die zich voordoen als leprabestrijders.

Agent Bailey krijgt in nr 86 te maken met een schurk die zich vermomt als luciferverkoper in Amsterdam. Erg effectief: de lucifers bevatten cyanide, waarmee de koper zichzelf vergiftigt als hij er na aanschaf eentje aansteekt. Het houten been van de verkoper is nep, en de wandelstok eigenlijk een automatisch dum-dum Wesley wapen. Gelukkig trapt Bailey er niet in als de verkoper hem lucifers probeert aan te smeren: "'t Spijt me vriend, ik heb een aansteker."


6 - SPIONAGE GADGETS

spionage is een eitje


In de spionagewereld komt het aan op misleiding en vernuftigheid. Talloze ingenieuze en minder ingenieuze hulpmiddelen komen in de serie aan bod. Een jas die binnenstebuiten gedragen kan worden, potloodbom, een zender in een tennisracket, messen in manchetten.

Twee opmerkelijke manieren om te communiceren vinden we in de Bloemenreeks. In nr 18 sluit de cafebaas vroeg, omdat hij boodschappen in code maakt met behulp van biljartballen. En in nr 1 is het agent Jasmijn die inventief is: hardgekookte eieren met daarop een boodschap in onzichtbare inkt, die te zien is als de eieren weer opgewarmd worden. Bezorgd door een oud vrouwtje.


7 - WAANZINNIG WAPEN


Wapens gebruik je om in de confrontatie met de tegenpartij voordeel te halen, het liefst op een manier die men niet verwacht.

Russ Nolan is in nr 53 behoorlijk alert, maar niet helemaal. Op p. 46 merkt hij wel op dat de non verdacht is, omdat ze hoge hakken draagt. Maar hij is niet verdacht op haar geheime wapen: het kruis op haar borst. Het blijkt een vroege voorloper van de pepperspray, waarmee ze Nolan amoniak in het gezicht spuit.


8 - LOST IN TRANSLATION

wat deed Blair in Rome?


Het vertalen van Geheim Agent zal geen zware klus zijn geweest, maar in nr 62, p 2 heeft dat een onbegrijpelijk restje tekst opgeleverd.

Agent Blair is in Hamburg, en zegt tegen de barman: "Een biertje voor mij, makker! Toen in Rome en zo..."
Vreemd, kent hij de barman nog van een Italiaanse opdracht of zo? Niets dat daarop wijst.

Waarschijnlijk stond er "When in Rome, and all that.." ofwel, Blair kort het af 'When in Rome, do as the Romans do". Pas je aan aan de gewoontes van de streek. En bestel dus bier in Duitsland.


9 - TERRORISTEN WALHALLA


Dat waren nog eens tijden, zoals in nr. 75.
Miss Farrow reist gewoon op eigen naam, geeft een koffer met bom af op het vliegveld, en kijkt vervolgens vanuit het restaurant toe. Het personeel mist haar wel, maar vertrekt toch... waarna het vliegtuig ontploft.

Een wet dream voor terroristen.


10 - VRIJE MAN IN HET VRIJE WESTEN


Misschien hebben ze teveel privileges, de agenten in de serie. Of zijn ze zolang voor het Vrije Westen opgekomen dat ze zich vrijer achten dan in werkelijkheid het geval is.

In nr 77 geeft Blair op p. 7 af op ambtenaren: "Ambtenaren, je wordt er gek van. Alles moet netjes en ordelijk."
Als het goed is werkt een agent niet voor zichzelf maar voor het rijk. Dat maakt hem kortom zelf ambtenaar, en geen erg collegiale.